بابا صفرى
237
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
« بانى هذا المرقد العليه و المشهد القدسيه الولى اللّه الوالى صفى الحق والدين قدس سره العبد موسوى الصفوى » . اين صندوق در قديم همواره با روپوش زرين قرمز رنگى ، كه بدست استادان فن و به شكل بسيار جالبى از حرير دوخته ميشد ، پوشيده ميگشت ولى از سال 1314 خورشيدى ، كه روپوشهاى تاريخى مزبور بتهران برده شده است ، ديگر روپوشى بر آن صندوق ديده نميشود . در اين محوطه ، غير از آرامگاه شيخ ، سه قبر ديگر نيز وجود دارد كه يكى در جلو و دو ديگر در پشت صندوق شيخ واقع است . آنكه در جلو روى شيخ است متعلق بسلطان حيدر پدر شاه اسماعيل است كه در سال 915 هجرى قمرى جنازهاش بوسيله پسرش از شيروان باردبيل منتقل گشت و از دو قبر پشت مقبرهء شيخ « 1 » يكى مدفن شيخ صدر الدين موسى ، پسر شيخ صفى الدين و بانى اين گنبد و بارگاه است و در ديگرى شيخ ابراهيم فرزند خواجه على سياهپوش كه معروف به شيخ شاه بود مدفون مىباشد . امروزه ورود به اين محوطه و تماشاى آرامگاه شيخ صفى الدين ، يا زيارت آن ، بلامانع است ولى در عهد سلطنت صفويان ورود بدانجا تشريفاتى داشته و حتى خود شاهان صفوى نيز هنگام دخول بدانجا آنها را رعايت ميكردند . قبر شاه اسماعيل بزرگ : مقبرهء شاه اسماعيل بزرگ در سمت شرقى محوطهء شاهنشين است . قبر در وسط اطاق مربع شكلى است كه تقريبا 5 ر 2 * 5 ر 3 متر وسعت دارد . بدنهء ديوارهاى داخلى با كاشى هاى لاجوردى نفيسى ، كه روى آنها نقشهائى با آب طلا كشيدهاند ، پوشيده شده است . در وسط كاشىهاى ديوار سمت چپ ، از در ورودى ، قطعه سنگى نصب گرديده است كه در آن پنجهء انسانى ، بابعاد بزرگتر نقر شده است . اين كاشىها تقريبا تا ارتفاع سه مترى ديوارهاى محوطه را ميپوشاند و بالاتر از آنها ، كه به شكل استوانه درآمده و گنبد آرامگاه شاه اسماعيل را تشكيل داده است ، از داخل با نقاشيهاى زيباى عهد صفوى منقوش مىباشد . صندوق قبر خاتمكارى است و گرانبهاترين نوع خود در ايران بشمار ميآيد .
--> ( 1 ) - اين دو قبر در مدخل آرامگاه شيخ است ولى به لحاظ رو به قبله بودن قبر در پشت آن قرار دارند .